01 - R.K. Kerk St. Odulphus

Assendelft: Eerbetoon voor het 'stille' verzet
Het permanente herdenkingsmonument voor de R.K. Kerk Sint Odulphus in Assendelft is een eerbetoon aan de Assendelvers die in het zogenaamde 'stille' verzet actief zijn geweest. Een aantal van hen is verraden. Zij werden door de Duitse bezetter bij het voormalige raadhuis bij elkaar gebracht en van daar uit afgevoerd en op transport gezet. Geen van hen is naar Assendelft teruggekeerd.

De betekenis van het herdenkingsmonument.
Het comite 1940-1945 te Assendelft besloot in 1994 een permanent gedenkteken op te richten. Als plaats is gekozen voor de plek waar jaarlijks de Dodenherdenking plaats vindt: de plek voor de R.K. Kerk Sint Odulphus te Assendelft.

De sculptuur van roestvrij staal is ontworpen door de Assendelftse kunstenaar Bert Neelen. Het is een licht gebogen vertikaal teken, verdeeld in vijf stukken om de oorlogsjaren te symboliseren. De gebogen lijn heeft het karakter van 'teweer stellen' (verzet). Dit vertikale teken staat op een ruitvormig, groter verhoogd plateau. Dit plateau wordt omgeven door muurtjes. Op de muur achter het sculptuur is plaats gemaakt voor een plaquette met namen en tekst. In diezelfde muur is door een opening een bolvormige buxus zichtbaar. Dit staat symbool voor vrede.

De namen op de plaquette zijn:  L.Bax - E.P.H. Buijck - C.W.  Kokkelink - K.Veenis - L.Blommaert - C. de Graaf - R.H. Kokkelink

G. van 't Veer - P.C. Bonkerk - J.A. Jacobs - A. Kranenburg - B. Vrolijk - P. Boon - J. Kok - Th. Rijkhoff - K. Winter


02 - Monument

Krommenie - Zuiderhoofdstraat naast nummer 141 Het leven ging in WOII ook gewoon door
De tekst bij het monument bij de Nederlands Hervormde Kerk aan de Zuiderhoofdstraat in Krommenie luidt "Volk gebogen onder de druk der bezetting". Dat was maar al te waar voor sommigen zoals de joden en mensen die actief deelnamen in het verzet. Nadat Nederland na 5 dagen capituleerde voor de Duitse invasiemacht werd het 'normale' dagelijkse leven eigenlijk gewoon weer opgepakt. Zeker in de eerste jaren van de oorlog zorgde de Duitse bezetting voor een ongekende economische stimulans en groei. De Nederlandse industrie moest alle zeilen bij zetten om de Duitse oorlogsmachine te bevoorraden. Ook al bestond er een voortdurende angst dat er iets met jezelf, je familie, vrienden of buren kon gebeuren, er wordt ook plezier gemaakt. Kinderen gingen gewoon naar school, er werd gevoetbald en muziek gemaakt. De Elfstedentocht is in de oorlogsperiode zelfs 2 maal verreden.

Angst voor de Arbeitseinsatz
Met het inzakken van de economische productie nam de werkloosheid toe. Sommige mannen vertrokken vrijwillig naar Duitsland om daar werk te zoeken. De schoorsteen moest toch blijven branden. Een ander fenomeen stak de kop op: de Arbeitseinsatz. Verplichte tewerkstelling in Duitsland. Met het groter wordende Derde Rijk krijg Nazi-Duitsland ook steeds meer behoefte aan materieel en wapentuig om dat grote gebied te blijven controleren. En om dat te kunnen blijven leveren waren handen nodig.  Gezonde mannen werden daartoe door de Duitse bezetter gedwongen. Zij moesten hun vrouw en kinderen, vaak zonder inkomen, achterlaten.

Zo goed als het kan, wordt zo kwaad als het kan. In het laatste oorlogsjaar werd de situatie in Nederland steeds nijpender. Van alles was er een tekort: kleding, brandstof en vooral voedsel. De winter van 1944-1945 is dan ook de geschiedenis ingegaan als de hongerwinter. Ieder Nederlander moest het stellen met bonnen voor 400 gram brood en een halve kilo aardappelen per week. Dat is ongeveer twee sneden brood en een hele aardappel per dag. Stel je eens voor!

Om hun eigen honger en dat van hun gezin te stillen, maakten veel mensen zogenaamde hongertochten naar het platteland. Bij de boer was vaak nog wel wat te halen. Al bleef dat vaak beperkt tot suikerbieten en tulpenbollen.

Een krant in die tijd gaf het volgende recept: De tulpenbollen schoonmaken en in plakjes snijden. Deze met wat olie in de koekenpan bruin en gaar bakken. De tulpenbollen met wat zout presenteren. Cynisch genoeg ontbraken olie en zout tijdens de hongerwinter in de meeste huishoudens.


03 - Verblifa-monument

Krommenie - Zuiderhoofdstraat:  Protest tegen tewerkstelling in Duitsland
Nederlandse militairen die in het begin van de Tweede Wereldoorlog tegen de Duitse invaller hadden gevochten, mochten aanvankelijk gewoon naar huis. Maar in april 1943 kregen ze een bevel: alle 300.000 soldaten moesten zich melden. De Duitsers wilden deze soldaten gebruiken voor de Arbeitseinsatz, de verplichte tewerkstelling in de Duitse oorlogsindustrie.

In Overijssel brak protest uit en een grote staking volgde. De staking sloeg over naar andere delen van het land en was massaal in steden als Eindhoven, Leeuwarden en Arnhem. In de Zaanstreek werd onder meer het werk neergelegd bij blikfabriek Verblifa in Krommenie.

De Duitse vergeldingsactie
Als antwoord op deze staking sloegen de Duitsers in Krommenie hard terug. Vier arbeiders werden meteen terechtgesteld. Tien andere arbeiders werden opgepakt en weggevoerd. Van hen kwam slechts de helft levend terug.

Deze herdenkingssteen met de namen van de omgekomen medewerkers van Verblifa N.V. is vermoedelijk in 1946 opgericht. In 1970 gaf de Gemeenteraad van Krommenie, op verzoek van Verblifa, toestemming om de steen te verplaatsen naar de Zuiderhoofdstraat, In de muur van de kerk.

De staking bij blikfabriek Verblifa was een van de vele stakingen tijdens de bezetting. De bekendste daarvan is de Februaristakin in 1942. Tijdens de bezetting zijn er meer stakingen geweest. De bekendste is de Februaristaking .

FABRIEK KROMMENIE:    De op de steen genoemde omgekomen Verblifa-medewerkers zijn:

G.van 't Veer 6 oct. 1942 Oud 25 jaar H.Blank 2 mei 1943 Oud 54 jaar J.A. van Lemmeren 2 mei 1943 Oud 40 jaar Th. Rijkhoff 2 mei 1943 Oud 29 jaar G. Wiersma 2 mei 1943 Oud 38 jaar K. Oosthuizen 26 sept. 1943 Oud 43 jaar K. van Veen 10 juli 1944 Oud 23 jaar W. van 't Veer 20 febr. 1945 Oud 33 jaar W.J.P. van Duyn 23 mei 1945 Oud 32 jaar G.G. Mastenbroek 1 juni 1945 Oud 46 jaar J. Bierman 4 maart 1945 Oud 29 jaar H.L. Heij 3 mei 1945 Oud 30 jaar G.J. de Wit onbekend Oud 43 jaar J.S. de Gorter onbekend Oud 25 jaar M.Nordheim onbekend Oud 26 jaar H.Stodel onbekend Oud 33 jaar
Fabriek UTRECHT K. Mekking 7 maart 1943 Oud 36 jaar F.A. Baars 12 febr 1943 Oud 19 jaar J. den Duyn 7 mei 1944 Oud 21 jaar P. Verhoef 7 juli 1944 Oud 24 jaar Optekamp 8 maart 1945 Oud 19 jaar Fabriek DELFT W.B. Zwenne 5 sept. 1944 Oud 55 jaar Fabriek HILLIGERSBERG P de Geus 14 mei 1940 Oud 21 jaar J. Pelk 17 aug. 1943 Oud 24 jaar Fabriek DORDRECHT J.W. Addiks 12 mei 1940 Oud 69 jaar


04 - Gedenktegel

Krommenie H.D. Arinkplein  in het plantsoen  een Gedenktegel.

Eenenzestig jaar geleden onthulde de vrouw van toenmalige burgemeester Jan Provily het bordje bij de herdenkingsboom die op de T-spitsing Weverstraat, Badhuislaan stond. In 2014 is de boom en de gedenktegel verwijderd.

Twee jaar later in 2016 is het opnieuw geplaatst. In het plantsoen aan de H.D. Arinkplein.


05 - Monument

Krommenie Station Spoortunnel   

Monument / Kunstwerk

Krijn de Koning